Waarom ultra-bewerkt voedsel een probleem is

De wetenschap is duidelijk: hoe meer een product bewerkt is, hoe groter de gezondheidsrisico's. Puritas helpt je dit inzichtelijk te maken.

Ultra-bewerkt voedsel is overal

Onderzoek laat zien dat 70% van wat er in de Nederlandse supermarkt ligt ultra-bewerkt is. Gemiddeld haal je meer dan 60% van je dagelijkse calorieën uit deze producten. Dat is geen toeval. Ze zijn gemaakt om lekker, goedkoop en lang houdbaar te zijn. Maar je lichaam heeft er vaak andere ideeën over.

70%

van de supermarktproducten is ultra-bewerkt

60%+

van je dagelijkse calorieën komt uit UPF

Bronnen: RTL Nieuws / Motivaction, 2024 · Geelen et al., 2022, BMC Public Health

Wat zegt de wetenschap?

Je eet onbewust meer

Onderzoekers lieten deelnemers twee weken lang ultra-bewerkt voedsel eten. Resultaat? Ze aten spontaan zo'n 500 calorieën per dag extra. Ze kwamen aan. Niet omdat ze meer kregen, maar omdat bewerkte producten je natuurlijke verzadigingsgevoel omzeilen. Je lichaam merkt simpelweg niet dat het genoeg heeft.

Hall et al., 2019, Cell Metabolism

Meer kans op hart- en vaatziekten

Grote onderzoeken tonen aan: hoe meer ultra-bewerkt voedsel je eet, hoe groter de kans op hart- en vaatziekten, beroerte en vroegtijdige sterfte. Dit geldt zelfs als je verder gezond leeft.

Srour et al., 2019, BMJ

Gelinkt aan diabetes type 2

Een studie onder ruim 100.000 mensen toonde een duidelijk verband aan: meer ultra-bewerkt voedsel, hoger risico op diabetes type 2. Zelfs nadat onderzoekers corrigeerden voor suiker en calorieën bleef het verband bestaan. De mate van bewerking zelf blijkt dus een risicofactor.

Srour et al., 2020, JAMA Internal Medicine

Niet goed voor je darmen

Veel ultra-bewerkte producten bevatten emulgatoren en stabilisatoren die je spijsvertering kunnen beïnvloeden. Studies laten zien dat sommige van deze stoffen het darmmicrobioom verstoren. De miljarden bacteriën die een rol spelen bij je afweer, je gewicht en zelfs je energie.

Chassaing et al., 2015, Nature

Wetenschap als basis

Puritas beoordeelt producten op basis van ingrediënten én de mate van bewerking, niet alleen op voedingswaarden. We kijken naar wat er écht in een product zit: zijn de ingrediënten herkenbaar? Zijn er industriële toevoegingen die wijzen op sterke bewerking? Hoe meer bewerkingsstappen en additieven, hoe lager de score.

Daarom gebruiken we de Nutri-Score niet als basis voor onze beoordeling. De Nutri-Score is ontwikkeld om de voedingskundige samenstelling van producten binnen vergelijkbare productgroepen inzichtelijk te maken. Daarbij kijkt het algoritme naar verschillende positieve en negatieve voedingsfactoren, zoals vezels, eiwit, suiker, verzadigd vet en zout. De mate waarin een product industrieel is bewerkt, wordt daarbij echter niet meegenomen.

Daardoor kan een sterk bewerkt product soms een gunstige Nutri-Score krijgen wanneer de voedingswaarden relatief goed zijn. Puritas voegt daarom een extra laag toe door óók de ingrediëntenlijst en de mate van bewerking mee te wegen. Zo krijg je een completer beeld van de kwaliteit van een product.

Wetenschappelijke referenties

  1. Hall KD et al. (2019). Ultra-Processed Diets Cause Excess Calorie Intake and Weight Gain. Cell Metabolism, 30(1), 67 tot 77. doi.org/10.1016/j.cmet.2019.05.008
  2. Srour B et al. (2019). Ultra-processed food intake and risk of cardiovascular disease. BMJ, 365:l1451. doi.org/10.1136/bmj.l1451
  3. Srour B et al. (2020). Ultraprocessed Food Consumption and Risk of Type 2 Diabetes. JAMA Internal Medicine, 180(2), 283 tot 291. doi.org/10.1001/jamainternmed.2019.5942
  4. Chassaing B et al. (2015). Dietary emulsifiers impact the mouse gut microbiota. Nature, 519, 92 tot 96. doi.org/10.1038/nature14232
  5. Monteiro CA et al. (2019). Ultra-processed foods: what they are and how to identify them. Public Health Nutrition, 22(5), 936 tot 941.
  6. Geelen A et al. (2022). Ultra-processed foods in the Dutch diet. BMC Public Health.
De Puritas Score is een hulpmiddel en vervangt geen medisch advies. Puritas is onafhankelijk en wordt niet gesponsord door voedingsproducenten.